Ημέρα 2: Κυρίως Ταμπλό U14

Η πρώτη μέρα του Main Draw. Περισσότεροι παίκτες και παίκτριες, περισσότεροι αγώνες — και η πρώτη πραγματική ευκαιρία να δούμε αν υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε εκείνους που πέρασαν από το qualifying και σε εκείνους που ήταν ήδη στο Main Draw.

Μπορείς βέβαια να δώσεις σημασία στην τεχνική και στις τακτικές που χρησιμοποιεί ο κάθε παίκτης. Αλλά εγώ, εδώ, εστίασα αλλού — στη συμπεριφορά, στην ψυχολογία, σε ό,τι αφορά το μυαλό του κάθε παιδιού.

Γιατί το μυαλό και όχι η τεχνική ή η τακτική χτυπήματος;

Θυμηθείτε γιατί κάθε παιδί κάνει προπόνηση. Ας το δούμε έτσι: η προπόνηση είναι ένα εργαστήριο. Κάθε τεχνική είναι μια μηχανή. Ο προπονητής τη φτιάχνει με τα εργαλεία του — βήμα βήμα, με ακρίβεια. Όταν τελειώσει, βάζει τη μηχανή στο αυτοκίνητο — σαν βάση, σαν θεμέλιο — ώστε να δουλεύει απλά και αξιόπιστα. Και στον αγώνα; Στον αγώνα δεν ανοίγεις το καπό και δεν μπαίνεις να φτιάχνεις τη μηχανή εν κινήσει. Εκεί παρατηρείς άλλα πράγματα — πράγματα που δεν μπορείς να δεις μέσα στο εργαστήριο.

Έτσι και στο τένις: στην προπόνηση κάνεις ό,τι κάνεις. Στον αγώνα, επικεντρώνεσαι στο μυαλό του παιδιού — σε αυτό που δουλεύει καλά, σε αυτό που σπάει. Ο προπονητής πρέπει να κατανοεί ένα συγκεκριμένο πρόβλημα: γιατί αγχώνεται αυτό το παιδί; Σε τι αμφιβάλλει;

Φέρνω ένα σενάριο. Το παιδί παίζει εξαιρετικά στον αγώνα και αρπάζει το πρώτο σετ σχετικά εύκολα. Αλλά ξαφνικά ο αντίπαλος αρχίζει να σκέφτεται: πώς να σπάσει αυτή την ψυχολογία; Και βρίσκει τον τρόπο. Κάνει πολλές καθυστερήσεις πριν την έναρξη του πόντου. Παίρνει time-out, παίζει τον τραυματία — σαν να λέει: «Εγώ τελείωσα, μην παίζεις άλλο.» Αυτά είναι τα πιο απλά και πιο συχνά που συμβαίνουν. Το δεύτερο σετ το παίρνει ο αντίπαλος, και το μυαλό του παιδιού έχει ήδη ανοίξει φτερά και πέταξε. Στο τρίτο σετ δεν μπορεί να φέρει πίσω το παιχνίδι. Χάνει.

Αν ο προπονητής έχει προσέξει, αυτό διορθώνεται στην επόμενη προπόνηση — ώστε το παιδί να είναι πιο έτοιμο την επόμενη φορά.

Οι πρώτοι αγώνες, αν κοιτάξεις μόνο το σκορ, θα δεις απλά έναν δυνατό να κερδίζει έναν εύκολο αντίπαλο. Αλλά δεν είναι πάντα έτσι — το παιχνίδι με το σκορ είναι άνισο από τη φύση του.

Όπως είδα σε ένα παιχνίδι: ένας παίκτης με καλή κατάταξη αντιμετώπιζε έναν χωρίς κατάταξη. Πάλεψαν και οι δύο, αλλά ο δυνατός είχε το δικό του όπλο — τα δυνατά χτυπήματα. Ο άλλος δυστυχώς δεν είχε κάτι δικό του να χρησιμοποιήσει. Απλά έπαιζε καλά, πάλευε. Και αυτό ακριβώς δεν του επέτρεπε να κλείνει τα γκέιμ — ενώ ο αντίπαλος χρησιμοποιούσε το όπλο του συνεχώς, κι έτσι φάνηκε μεγάλη διαφορά στο σκορ. Η διαφορά στον πίνακα έδειχνε μεγάλη, αλλά η ιστορία από πίσω ήταν πιο σύνθετη.

Υπήρχαν και παιχνίδια όπου φάνηκε καθαρά ότι κάποιοι παίκτες ήρθαν απλά να παίξουν — χωρίς το παιχνίδι τους να είναι προπονημένο. Το λέω καλοπροαίρετα: κάνουν καλά που συμμετέχουν, είναι διασκέδαση. Αλλά μην περιμένετε να γίνει μαγεία σε έναν δύσκολο αγώνα ή σε πρωτάθλημα.

Στους επόμενους αγώνες, υπήρξαν πιο ενδιαφέροντα πράγματα.

Σε ένα παιχνίδι, ο παίκτης Α είχε πάρει το πρώτο σετ σχετικά δύσκολα και στο δεύτερο σετ ήταν μπροστά — μπράβο του. Αλλά εκεί οι γονείς του παίκτη Β μου είπαν για ένα πρόβλημα: ότι κάποιος έκανε coaching στον παίκτη Α. Το άκουσα και ήξερα ότι πρέπει να το λύσω. Δεν μπορούσα να το αγνοήσω, αλλά ούτε και να δώσω warning σε κάποιον χωρίς να ξέρω τι πραγματικά έγινε.

Η κίνησή μου ήταν να πάω να μιλήσω με τον γονιό του παίκτη Α. Του είπα ήρεμα: «Δεν ξέρω αν έκανες coaching στον παίκτη σου, αλλά θέλω να ξέρεις ότι ο κανονισμός δεν το επιτρέπει.» Και φυσικά δεν το άκουσε σωστά — νόμισε ότι του έδινα warning. Μου απάντησε με ένταση: «Μα εγώ; Coaching δεν έκανα…» — χωρίς θυμό, αλλά με αρκετή ένταση ώστε να τραβήξει βλέμματα προς το γήπεδο.

Του εξήγησα ότι δεν ξέρω τι πραγματικά έγινε — γι' αυτό ακριβώς δεν του έδωσα warning, απλά τον ενημέρωσα. Συνεχίσαμε τη συζήτηση και κατάλαβε ότι δεν ήμουν εναντίον του. Οπότε με ρώτησε ποιος μου το είπε.

Εκεί πρόσεξα ότι ο παίκτης Α, μέσα στο γήπεδο, δεν έπαιζε — μας κοιτούσε. Γύρισα το κεφάλι και του είπα: «Μην ανησυχείς, εσύ παίξε το παιχνίδι σου.» Συνέχισαν.

Στο τέλος τα βρήκαμε χωρίς σύγκρουση. Εγώ πάντως το είχα καταλάβει: το σχέδιο του γονιού του παίκτη Β ήταν να μου πει για το coaching ώστε να δώσω warning — και να ενοχλήσει την ψυχολογία του παίκτη Α. Πιο πιθανό ήταν ψέμα. Αλλά δεν μπορούσα να του πω «είσαι ψεύτης» — αυτό που έκανα ήταν να σβήσω το πρόβλημα ήσυχα, ώστε το σχέδιο να μην πάει μπροστά. Και έτσι το δεύτερο σετ και ο αγώνας τελείωσαν χωρίς εμπόδια εκτός γηπέδου.

Το μάθημα; Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να μην χάνουν τη συγκέντρωσή τους σε ό,τι συμβαίνει εκτός γηπέδου — είτε πρόκειται για γονείς, είτε για supervisor που δίνει warning. Το μυαλό πρέπει να μένει μέσα. Εκτός αν το παιδί έχει αρκετά ισχυρό μυαλό ώστε να κοιτάξει έξω μια στιγμή και μετά να επιστρέψει στα ίσια — αυτό δεν μας προβληματίζει. Αντίθετα, δείχνει ότι έμαθε να ελέγχει τον εαυτό του.

Ένα και μεγάλο χοντρό λάθος έκανα. Έως τότε τα διαχειριζόμουν όλα καλά και έλεγα μέσα μου: «Μια χαρά πάνε τα πράγματα — δεν έκανα ακόμα λάθος, έστω και μικρό.» Να τι έγινε λοιπόν.

Σχεδόν όλα τα γήπεδα τελείωσαν κάπως συγχρόνως, αλλά νωρίς — στις 12:00 — ενώ τα επόμενα παιχνίδια ήταν στις 12:30. Ρώτησα τα παιδιά αν θέλουν να μπουν νωρίτερα, ώστε να έχουν λίγο παραπάνω ζέσταμα. Όλα καλά — τους τακτοποίησα σε όλα τα γήπεδα. Όμως μετά, όταν άνοιξα το χαρτί του προγράμματος, είδα ότι κάπου είχα κάνει λάθος. Πριν από κάθε αγώνα ρωτάω τα παιδιά το όνομά τους, ακριβώς για να μην κάνω λάθος ή να μην θυμάμαι λάθος τι είπαν. Εδώ όμως, κοιτώντας το χαρτί, κατάλαβα ότι κάπου είχα μπερδέψει — και το βρήκα: δύο παιδιά είχαν το ίδιο όνομα. Αυτό με έκανε να αμφιβάλλω αν είχα βάλει τον καθένα στο σωστό γήπεδο.

Πήγα να διορθώσω πριν ξεκινήσουν οι αγώνες και είδα τον tournament director να έχει ήδη εντοπίσει το λάθος. Το ερώτημά μου ήταν: πώς το κατάλαβε; Παράξενο, αλλά το διόρθωσε. Του εξήγησα τι είχε συμβεί και εκείνος είπε: «Δεν πειράζει — αλλά καλύτερα να ρωτάς με το επώνυμο.» Το άκουσα, και ουσιαστικά το ήξερα ήδη — αλλά το έμαθα έμπρακτα. Έτσι πάμε καλά.

Αφήνω μια σημείωση για όσους δεν το ξέρουν: όταν ένας αγώνας φτάσει στο τρίτο σετ, οι παίκτες μπορούν να ζητήσουν να γίνει ίσιωμα και πότισμα του γηπέδου. Αυτό όμως απαιτεί τη συναίνεση και των δύο παικτών — αν ο ένας αρνηθεί, δεν γίνεται. Όσο κι αν φωνάζει ή κλαίει ο άλλος, δεν αλλάζει τίποτα.

Σε έναν αγώνα που έφτασε τρίτο σετ, ο παίκτης που είχε χάσει το δεύτερο ζήτησε πότισμα. Ο αντίπαλος ήταν ήδη στην τουαλέτα, οπότε έπρεπε να τον περιμένουμε για να επιβεβαιώσουμε ότι συμφωνεί κι αυτός. Όταν επέστρεψε, τον ρώτησα: «Ο αντίπαλός σου θέλει να ποτίσουμε — θέλεις κι εσύ;» Μου απάντησε με ένα ελαφρώς αγχωτικό γέλιο: «Εε, δεν με πειράζει.» Τον ξαναρώτησα με σταθερό τόνο: «Σίγουρα θέλεις να το κάνουμε;» — και τότε είπε ναι.

Αλλά ας κοιτάξουμε πίσω από την εικόνα. Όντως έπαιζε ρόλο αν έλεγε όχι. Σε όλη τη διάρκεια του αγώνα έβλεπα ότι ο παίκτης που είχε κερδίσει το πρώτο σετ το είχε πάρει σχετικά εύκολα — αλλά το χωμάτινο γήπεδο είχε αρχίσει να στεγνώνει. Αυτό δυσκόλεψε την κίνηση: εκκίνηση, σταμάτημα, ισορροπία — όλα πιο δύσκολα. Έτσι ο άλλος πήρε το δεύτερο σετ άνετα και ήταν ήδη οργανωμένος για το τρίτο. Το λάθος που έκανε — και γι' αυτό τον ξαναρώτησα — ήταν ότι δεν το κατάλαβε. Το πότισμα έδωσε στον αντίπαλο ξανά σταθερό έδαφος, και στο τρίτο σετ αποσυντονίστηκε τελείως και το έχασε εύκολα. Δεν μπορούσα να τον βοηθήσω — έτσι είναι το τένις. Έχει λεπτομέρειες που πρέπει να τις προσέχει ο ίδιος ο παίκτης.

Αυτές είναι οι λεπτομέρειες που ξεχωρίζουν τους παίκτες που καταλαβαίνουν το παιχνίδι από εκείνους που βρίσκονται ακόμα μέσα του. Να διαβάζεις την επιφάνεια, να διαβάζεις τη στιγμή — αυτό είναι κομμάτι του να αγωνίζεσαι σε αυτό το επίπεδο.

Στο διπλανό γήπεδο, μετά τον αγώνα, ζήτησαν ίσιωμα και πότισμα — αλλά πρόσεξα ότι είχαν τελειώσει στο πρώτο σετ. Κανονικά δεν επιτρέπεται. Ωστόσο, το χώμα ήταν τόσο ξερό που με ένα φύσημα έφευγε — οπότε είπα να το κάνουμε, αλλά μόνο πότισμα, χωρίς επιπλέον ίσιωμα. Θα το θυμάμαι για επόμενη φορά.

Με το κλείσιμο της μέρας, είδα κάτι που ήταν πραγματικά άσχημο. Μιλάω για συμπεριφορά.

Ήμουν έτοιμος να φύγω μόλις τελείωναν οι τελευταίοι αγώνες, όταν άκουσα χαμό από ένα γήπεδο. Πήγα να δω — ένα παιδί φώναζε, αγανακτούσε, έκανε χαμό μόνο του. Μέχρι εκεί, δύσκολο αλλά όχι πρωτόγνωρο. Μετά άρχισε να ρίχνει τη μπάλα όπως να 'ναι — και σε μια στιγμή την πέτυχε στον πίνακα σκορ και τον έσπασε. Πήρε warning από τον referee.

Ο referee με άφησε να το παρακολουθώ εγώ — γίνονταν συνεχώς διαφωνίες, οπότε έφεραν και δεύτερο referee να παρακολουθεί τον αγώνα. Στο τέλος, το παιδί έφτασε στο άκρο: άρχισε να βρίζει, και κατέληξε να βρίζει μπροστά στον referee επειδή, όπως ισχυριζόταν, δεν έβλεπε καλά.

Αναρωτήθηκα γιατί δεν έδωσε ο referee penalty point. Ρώτησα τον tournament director: «Μόνο ο director μπορεί να δώσει penalty;» Διαφώνησε: «Και ο referee μπορεί να δώσει μέχρι και penalty point — αλλά από εκεί και πέρα έρχεσαι σε εμένα για να αποφασίσω για το υπόλοιπο.» Το κατάλαβα — αλλά ήταν πια αργά για εκείνον τον αγώνα.

Να θυμάστε: είναι πολύ σημαντικό το παιδί σας να έχει σωστή συμπεριφορά και να μάθει να σέβεται — ιδιαίτερα απέναντι σε μεγαλύτερους. Πριν να είναι αργά να το φέρετε πίσω.

Αν αναρωτιέστε τι έγινε στο τέλος — να λοιπόν: έχασε, αλλά όχι από αποβολή. Ο αντίπαλος ολοκλήρωσε τον αγώνα κανονικά. Αυτός που συμπεριφέρθηκε άσχημα έχασε εντός γηπέδου — και η συμπεριφορά του δεν τον βοήθησε σε τίποτα.

Στο τέλος πήγα και του είπα ότι αυτά που έκανε μπροστά στον διαιτητή δεν ήταν καθόλου σωστά. Εκείνος αρνήθηκε — έλεγε ότι δεν είπε τίποτα, έπαιζε το θύμα. Τέλος πάντων. Του το είπα, και αυτό ήταν το σημαντικό. Κάποια στιγμή πρέπει να το μάθει.

Τέλος της δεύτερης μέρας. Έτοιμος για την τρίτη.